top of page
tyfu dyfi lliw - colour27.9kb.jpg

Amaethecoleg / Agroecoleg

Mae Cynllun Prosiect Tyfu Dyfi yn defnyddio diffiniad Maniffesto 2021 Cynghrair Polisi Bwyd Cymru  (a addaswyd ei hun o UN FAO 2019):

​

“Mae agroecoleg yn seiliedig ar gymhwyso egwyddorion ecolegol i optimeiddio’r berthynas rhwng planhigion, anifeiliaid, bodau dynol a’r amgylchedd, yn ogystal â chryfhau agweddau system fwyd gynaliadwy a theg.

 

 Trwy feithrin y perthnasoedd hyn, mae agroecoleg yn cefnogi cynhyrchu bwyd, diogelwch bwyd a maeth, tra'n adfer yr ecosystemau a'r fioamrywiaeth sy'n hanfodol ar gyfer amaethyddiaeth gynaliadwy. Gall agroecoleg chwarae rhan bwysig wrth addasu i newid yn yr hinsawdd. Mae agroecoleg wedi’i seilio ar ddyluniad a threfniadaeth lle penodol, o gnydau, da byw, ffermydd a thirweddau, gan warchod amrywiaeth ddiwylliannol a gwybodaeth, gyda ffocws ar rolau menywod a phobl ifanc mewn amaethyddiaeth. Er mwyn harneisio'r holl fanteision o fabwysiadu dulliau agroecolegol, mae angen yr amodau cywir, gan addasu polisïau, buddsoddiadau cyhoeddus, sefydliadau a blaenoriaethau ymchwil. Agroecoleg yw’r sail ar gyfer tyfu systemau bwyd sydd yr un mor gryf mewn dimensiynau amgylcheddol, economaidd, cymdeithasol ac agronomeg.”

​

Efallai ei bod yn werth nodi, er bod gan y term agroecoleg gydnabyddiaeth uchel mewn rhai cylchoedd, ee, Cymdeithas Amaeth Fwyd y Cenhedloedd Unedig (UN FAO), rhai llunwyr polisi, y Byd Deheuol, mae yna lawer o dermau, cysyniadau, athroniaethau a symudiadau sy'n gorgyffwrdd. Yng nghanolbarth Cymru yn 2022, efallai y bydd ffermwyr a thyfwyr lleol yn fwy cyfarwydd â’r termau amaethyddiaeth adfywiol a/neu amaethyddiaeth organig.

​

Er bod y tri symudiad yn rhannu llawer o bryderon ac yn cynnig atebion tebyg, mae'r pwyslais ym mhob un yn wahanol - mae'r diagram hwn a'r erthyglau cysylltiedig yn rhoi trosolwg cyfredol da. Mae'n well gennym ni'r term agroecoleg oherwydd:

  • mae'r term yn cysylltu ecoleg ac amaethyddiaeth yn ddiamwys; gan bwysleisio na ellir gwahanu’r ddau wrth ystyried cynaliadwyedd hirdymor gwirioneddol cynhyrchu bwyd

  • nid ydym am golli golwg ar ddimensiynau cymdeithasol a diwylliannol ffermio cynaliadwy

  • Mae gan Tyfu Dyfi ddimensiwn byd-eang gan ei fod yn digwydd yng nghyd-destun Rhwydwaith Byd-eang Gwarchodfeydd Biosffer UNESCO.

bottom of page