UNESCO Cymru: pŵer partneriaeth

Un o'r pethau gorau am fod yn Biosffer yw rhwydwaith UNESCO sy'n cronni gwybodaeth ar draws safleoedd. Rydym wedi helpu i drefnu cyfres o ddigwyddiadau eleni ac mae wedi ehangu ein gweledigaeth. [Read in English]

Yr wythnos diwethaf, cafodd Biosffer Dyfi y pleser o gynnal cyfarfod o safleoedd UNESCO yng Nghymru, yng Nghanolfan Bywyd Gwyllt Dyfi. Wedi'i drefnu gan y Comisiwn Cenedlaethol ar gyfer UNESCO fel rhan o'i brosiect 'Local to Global', y nod oedd i staff gyfarfod ac ysbrydoli ei gilydd.

Roedd hefyd yn gyfle i ni glywed am arolwg y mae'r Comisiwn Cenedlaethol wedi bod yn ei wneud ar weithio mewn partneriaeth yn UNESCO. Mae Biosfferau a dynodiadau eraill - Geoparciau, Safleoedd Treftadaeth y Byd, Dinasoedd Creadigol - yn dod â phartneriaid lleol ynghyd i greu gwerth ar gyfer ardal. Gall y rhain fod yn awdurdodau lleol, busnesau, elusennau, ysgolion a phrifysgolion, a gyda'i gilydd maent yn meithrin yr ymddiriedaeth a'r wybodaeth sy'n sail i ffyniant economaidd a diwylliannol.

Yn bresennol yn y cyfarfod roedd Geoparciau GeoMôn a Fforest Fawr, y gwnaeth Biosffer Dyfi bartneru â nhw yn y gwanwyn ar gyfer cyfres o weithdai. Roedd un yn Aberystwyth yn ymwneud â byd natur a heddwch, tra bod GeoMôn yn canolbwyntio ar fanteision iechyd meddwl natur gan gynnwys taith gerdded arfordirol, ac arweiniodd Fforest Fawr deithiau cerdded a gweithdy galw heibio i archwilio trysorau hanesyddol y trefi a'r pentrefi ôl-ddiwydiannol ar ei chyrion deheuol.

Roedd y digwyddiad cloi, a gynhaliwyd ar-lein ym mis Mehefin, yn gyfle i rannu canlyniadau'r gweithdai hynny a hefyd i glywed gan Ddinas Llên Aberystwyth/Ceredigion, y Tirweddau Llechi a Chadair UNESCO Caerdydd. Roedd llawer o frwdfrydedd dros ddatblygu'r dull 'hawliau natur', a siaradodd Mererid Hopwood yn ysbrydoledig am heddwch cadarnhaol a'r rôl y gallai rhwydwaith UNESCO ei chwarae yng Nghymru.

Roedd y pedwar gweithdy, a ariannwyd gan Gronfa Dreftadaeth y Loteri Genedlaethol trwy Gomisiwn Cenedlaethol y DU ar gyfer UNESCO, wedi caniatáu i'r Biosffer a'r GeoParks adeiladu eu partneriaethau lleol eu hunain a datblygu eu potensial unigryw. Gyda'i gilydd, fe gynhyrchon nhw ymdeimlad newydd o'r hyn sy'n bosibl pan fydd treftadaeth ddiwylliannol a naturiol yn gysylltiedig â lles dynol ac adeiladu heddwch, a dangoson nhw bŵer cysylltiad UNESCO.

Ymhlith y sefydliadau eraill a gynrychiolwyd yn y digwyddiad yr wythnos diwethaf roedd Dinas Llenyddiaeth newydd Aberystwyth/Ceredigion, Traphont Ddŵr Pontcysyllte, Cadw a Chanolfan MOST-Bridges UNESCO yn Y Drindod Dewi Sant, nad yw'n safle ond yn rhan o rwydwaith gwyddoniaeth cynaliadwyedd rhyngwladol.

Yn y prynhawn, arweiniodd y siaradwr gwadd Diana Reynolds, sy'n Rheolwr Newid Datblygu Cynaliadwy yn Llywodraeth Cymru, drafodaeth am eu llawlyfr newid diwylliant newydd, sy'n nodi ffyrdd newydd o weithio yn seiliedig ar wrando a phartneriaeth.

Gyda'i gilydd, mae'r pum digwyddiad hyn yn awgrymu rôl gref i UNESCO yng Nghymru, ac edrychwn ymlaen at weld beth ddaw nesaf.